• پروژه‌ها: طبقه‌بندی‌ها
    • چیستی، ضرورت و الزامات احیای خانه های تاریخی

      چیستی، ضرورت و الزامات احیای خانه های تاریخی

       

      یکی از اجزای مقاوم کردن کشور در مقابل مخاطرات بیرونی و تکانه¬ها مقاوم کردن شهرهاست که بیشترین ظرفیت سرمایه¬های انسانی، فیزیکی و مالی را در درون خود جای‌داده است. این ظرفیت ها می تواند از ماندگاری سرمایه های گذشتگان باشد. سرمایه¬ها حاصل از روحیه تفکر، تلاش و خلاقیت انسان ها و بر اساس نیازهای آن‌ها در طول زمان شکل‌گرفته و تجمیع شده است. اگر بستر حقوقی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراهم شود این سرمایه¬ها قابلیت بازتولید و ایجاد ارزش‌افزوده بوده و قابلیت مقاوم کردن شهر را به لحاظ استقلال اقتصادی و درون زا کردن فعالیت‌ها دارند.
      مشهد الرضا (ع) به‌عنوان ‌یکی از شهرهایی است که به‌واسطه وجود بابرکت مضجع شریف حضرت رضا (ع)، دارای ظرفیت¬های قابل‌توجه مذهبی، هویتی، گردشگری، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است و سرمایه‌گذاران خرد و کلان از این ظرفیت کم‌نظیر اطلاع داشته و مشتاق هستند تا این منابع را به سمت‌ وسوی خود هدایت کنند. این شهر، علاوه بر جمعیتی بالغ بر 3 میلیون نفر ساکن که بسیاری از آن‌ها مهاجرین هستند، دارای بیش از بیست میلیون زائر می¬باشد. در میان این جمعیت، بیش از 1 میلیون نفر نیز حاشیه‌نشین دارند که ضمن داشتن ظرفیت های بی‌شمار و استعدادهای قابل احصاء، به لحاظ اقتصادی و اجتماعی در معرض آسیب هستند که با بسترسازی برای اشتغال آن‌ها می توان از این آسیب ها مصون خواهند ماند.
      یکی از سرمایه ها که می تواند ظرفیت جدیدی را در جهت اشتغال‌زایی و کسب درآمد پایدار ایجاد کرده و از منظر دیگر هزینه‌های شهر را کاهش دهد، اماکن و بناهای تاریخی است که ارزش‌های اقتصادی حاصل
      از کاربرد اثر، ارزش‌های اقتصادی حاصل از بازدید و ارزش‌های اقتصادی حاصل از ایجاد مطلوبیت مکانی را به همراه خود دارد. تجارب جهانی و ملی حکایت از این دارد که با احیای این اماکن، ضمن احیای هویت
      شهری و محلی، درآمد پایدار نیز برای مردم و مدیریت شهری به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و سرانه درآمد مردم منطقه ای که آن بنا قرار دارد افزایش پیدا می‌کند.
      بر اساس تجربیات ملی و بین‌المللی شهرهای تاریخی مانند مشهد، دارای آثار مادی و معنوی هستند که نشان‌دهنده هویت تاریخی بوده و بستری را برای مردم شناسی آن منطقه فراهم می کند. یکی از این آثار، خانه های تاریخی است که قدمتی چند صدساله دارد و می توان از معماری آن الگو گرفته و رفتار گذشتگان باهم را از ارتباط بین اجزای درون آثار، یافت و از کردار آن‌ها درس هایی آموخت. از بین رفتن این آثار به‌مرور زمان، هزینه های قابل‌توجهی را برای پژوهشگران و علاقه‌مندان برای مطالعه تاریخ منطقه بر جای خواهد گذاشت. ازاین‌رو باید بستری فراهم آید تا این اماکن احیا شوند و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و تعاونی رغبت پیدا کنند تا این اماکن را حفظ نمایند.
      مطابق با اسناد بالادستی و قوانین مصوب، سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، صندوق احیا و بهره‌برداری اماکن تاریخی و فرهنگی و شهرداری¬ها نهادهایی هستند که با توجه به موقعیت و مسئولیت خود موظف هستند با مداخله‌گری در این حوزه، بسترهای انگیزه سازی را برای احیای این اماکن فراهم کنند.
      آنچه نگران‌کننده است این‌که به دلیل توسعه بی‌حد و مرز شهری و علاقه‌مندی سرمایه‌گذاران به ساخت بناهای تجاری و مسکونی لوکس و مدرن در مناطقی که این بناها قرار دارند و از طرف دیگر غلبه منافع بر هزینه های تخریب این اماکن و فعال نبودن نهادهای مربوطه در شهر مشهد، بسیاری از این بناها در حال تخریب است و فرصت‌های اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی مناطق مربوطه در حال از بین رفتن است. تاکنون بیش از 130 خانه شناسایی شده که تنها 64 خانه قدیمی ثبت‌شده است که قرار است بخش خصوصی برای ثبت آن‌ها ورود پیدا کند (پیوست شماره 1).
      در این مطالعه که با استفاده از روش مطالعات اسنادی و با استفاده از ابزار مصاحبه و جلسات هم¬اندیشی انجام‌شده است، فرآیندها و راهکارهای اجرایی برای احیای این اماکن پیشنهاد خواهد شد و در پایان بر اساس لوایح مصوبی که در برخی از شهرها مانند اصفهان، یزد و کاشان، متن لایحه‌ای پیشنهاد می¬شود تا در صورت تصویب، شهرداری بتواند بستر لازم را برای سرمایه¬گذاری داخلی و خارجی را برای حفظ این آثار و بهره¬مندی از ارزش‌افزوده این بناها فراهم کند. در پایان پیوست‌های مربوطه ضمیمه خواهد شد.
      هدف مطالعه
      احیای زیرساخت‌های گردشگری با هدف درآمد پایدار برای مدیریت شهری و توسعه اشتغال و کارآفرینی در حوزه زیارت و گردشگری با توجه به تجارب ملی و بین‌المللی
      جلوگیری از تخریب خانه‌های تاریخی و هویت معماری شهر مشهد
      ضرورت مطالعه
      • عملیاتی کردن اهداف اقتصاد مقاومتی در جهت بهره‌گیری از ظرفیت های داخلی
      • قوانین و اسناد بالادستی همچون مواد مربوطه در برنامه‌های چهارم، پنجم و ششم در بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و بخش خصوصی برای احیای بناهای تاریخی
      • اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی حاصل از تغییر کاربری مسکونی به گردشگری و تجاری
      • ایجاد نشاط و شادابی در بین زائران و مجاوران در استفاده از این بناها
      • آشنایی هر چه بیشتر شهروندان با سبک زندگی گذشتگان در مشهد
      • احیای زیر ساختارهای گردشگری با هدف درآمد پایدار
      • خارج کردن مالکین این بناها از بلاتکلیفی
      • ایجاد فضایی جدید جهت ارائه محتوای فرهنگی و اجتماعی
      • خارج کردن این ابنیه از بسترهای فساد و آسیب‌های اجتماعی
      • افزایش تعاملات و ارتباطات جمعی مردم منطقه حول خانه تاریخی احیاشده
      • احیای هویت منطقه
      • ارائه محتوای فرهنگی و اجتماعی با توجه به حجم حضور مخاطب در خانه‌ها متناسب با کاربری تعریف‌شده
      • تقویت ارتباطات ملی و بین‌المللی در هنگام بهره‌برداری از این اماکن
      • ایجاد رونق اقتصادی با توجه به تغییر کاربری از مسکونی به گردشگری و تجاری
      • کاهش هزینه ساخت اماکن گردشگری و زیارتی
      • کاهش هزینه‌های اجرای برنامه‌های فرهنگی از طریق مشارکت با بخش خصوصی
      • تقویت عدالت اجتماعی و اقتصادی در محلات با افزایش درآمد متوسط مردم و کسبه محله
      • بهره‌گیری از ظرفیت توریسم بین‌المللی

      مشخصات
      تاریخ شروع :۱۳۹۵/۱۱/۱۹مبلغ اعتبار :
      پیمانکار :پژوهشگر: دکتر وحید ارشدی
      پیوست

  • آمار بازدید
    مجموع بازدیدها : 1,016,496
    تعداد بازدید امروز : 150
    تعداد بازدید دیروز : 177
    آخرین به روزرسانی : 1399/07/21 13:21
  • پیوند های مرتبط
    سامانه ارزیابی فرهنگی و اجتماعی - سافا
    معاونت برنامه ریزی و توسعه
    سازمان جهانی ارزیابی تاثیر
    سازمان ارزیابی تاثیر اجتماعی فرهنگی تهران
  • کلیه حقوق این سایت متعلق به شهرداری مشهد می باشد.
    تامین و به روزرسانی محتوا: دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی پروژه ها و سیاست های شهری 
    طراحی و پشتیبانی فنی: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد