• بخشهای خبری
    • اخبار پر بازدید
    • تازه ترین خبرها
    •  
      منبع خبر :
      تعداد بازدید: 93
      کد: 97098
      تاریخ انتشار:
      ۱۳۹۵/۰۲/۲۰

      مدل شهرسازی سیستمی دینی و مؤلفه های احیای تمدن اسلامی

      دویست و هجدهمین نشست هم اندیشی دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد، که با عنوان کلی «شهر، فرهنگ، اجتماعی» برگزار می شود، در پژوهشکده مطالعات اسلامی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی، در تاریخ بیست و پنج فروردین ماه سال جاری برگزاری شد.
      مدل شهرسازی سیستمی دینی و مؤلفه های احیای تمدن اسلامی

      دویست و هجدهمین نشست هم اندیشی دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد، که با عنوان کلی «شهر، فرهنگ، اجتماعی» برگزار می شود، در پژوهشکده مطالعات اسلامی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی، در تاریخ بیست و پنج فروردین ماه سال جاری برگزاری شد.

      موضوع این نشست ارائه و نقد و بررسی پژوهش «مدل شهرسازی سیستمی دینی و مؤلفه های احیای تمدن اسلامی» بود که کارگروه شهرسازی اسلامی «مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام»، مجری آن است. جناب آقای حجت الاسلام والمسلمین محمّد حسین گلکار به نمایندگی از نهاد متولی اجرا، ارائه پژوهش مذکور را بر عهده داشتند.

      ایشان با توجه به محدودیت عقل بشر در احاطه بر عالم هستی، نیازمندی انسان به دین را برای پوشش این کاستی ضروری دانستند و با توجه به چشم انداز کل گرایانه اسلام و توجه آن به ساحت های مختلف زندگی بشر- هویت حقیقی انسان در این چشم انداز، بر پارادیمی شبکه ای در محدوده معادلات شبکه هستی و شامل «چهار عالم توحید، قیامت، برزخ، و دنیا» تعین یافته- به برتری آن نسبت به سایر ادیان اشاره کردند. در همین راستا و با توجه به الزامات شناخت نیازهای متنوع بشر، ارائه برنامه و مدل دسترسی بدان را پیشفرض هر حکمرانی خوب اسلامی قلمداد کردند. از سوی دیگر و با توجه به رویکرد «مدل سازی سیستمی» که در آن مراحل «تعیین هدف، ورودی و نقطه شروع، مراحل، مرکز ثقل و هسته اصلی، نقطه بحران، خروجی و پایان» با هدف تحقق عملکرد هر سیستم مطلوبی طراحی شده است، ضرورت مدل سازی سیستمی براساس شرع مقدس اسلام را، که در آن به نیازهای مختلف جامعه توجه وافی شده، بیش از پیش مهم دانستند.

      ایشان این مسئله را متذکر شدند که نگرش سیستمی در غرب با نگرش سیستمی در اسلام از لحظ مقیاس با هم تفاوت دارند. در نگاه غربی متغیرها صرفاً عرضی و مادی هستند، ولی در نگرش دینی متغیرها طولی و در کل عالم و برمبنایی توحیدی بررسی می‌شود.

      ایشان مطمح نظر قرار دادن این نکته را که تمدن سازی به مدل سازی نیازمند است و بقاء و گسترش هر تمدنی، از یکسو به کارآمدی عملی سیستم‌های آن تمدن نسبت به رقباء و از سوی دیگر فهم و بازنمایی این کارآمدی در افکار عمومی متکی است، در اتخاذ رویکرد اجتهاد سیستمی تعیین کننده دانستند.

      با این مقدمه بنیادین و طرح چشم اندازی سیستمی و استراتژیک درباره ضرورت تولید علوم انسانی اسلامی در شناخت ساحت های مختلف زیست بشر در کلیت عالم هستی برمبنای هستی شناسی توحیدی، تمرکز پژوهش مذکور را درخصوص اتخاذ رویکردی سیستمی به مسائل، فتح بابی در اجتهاد شیعی نیز قلمداد کردند که تاکنون عمدتاً به مسائل فردی و جزئی پرداخته است.

      مراحل تولید مدل های سیستمی دینی با روش اجتهاد سیستمی، در مقام تولید و در مقام اجراء منطق های متفاوتی دارد. در مقام تولید گام های «نیازشناسی، کاوش داده بنیاد، مفهوم سازی براساس تغییر مقیاس و تشخیص فرآیند، ترکیب مفاهیم و متغیرها براساس منطق سیستم، مدل» پیموده خواهد شد و در مقام اجراء برمبنای «مدل دینی»، «الزامات عملی برای پیاده سازی مدل» سنجیده و به کارگرفته می شود تا در نهایت به «پایلوت» منتهی شود. نتایج حاصل از پژوهش های روش اجتهاد سیستمی، در مراحل برنامه‌ریزی استراتژیک- شامل بررسی عناصری چون «وضعیت موجود، وضعیت مطلوب، راهبردها، نقاط تهدید، فرصت، ضعف، قوت» و مراحل آینده‌پژوهی- شامل موضوعاتی چون «هدف‌گذاری، وضعیت موجود، آینده پیش روی فعلی، آینده های محتمل، روندها، اقدام‌ها، ذی‌نفعان»- به شدت راهگشا خواهد بود. همچنین این نتایج همچون چراغ راهی، عناصر چهارگانه مدیریتی- شامل «هدف‌گذاری، برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری، سازماندهی» را نورافشانی خواهد کرد.

      در همین راستا پژوهش مذکور، در پی آن است تا مقوله «شهرسازی» را با رویکرد اجتهاد سیستمی تبیین کند و به ارائه پاسخ هایی عملیاتی در حوزه اداره شهرهای اسلامی دست یابد. با این هدف پژوهش مذکور در دو مرحله، انجام می شود. مرحله اول «تولید شبکه ای از مسائل شهرسازی» است و مرحله دوم «کشف اطلاعات همبسته با مرحله اول، در متون دینی شامل شبکه مسائل، دریافت کلید واژه های حداکثری و ترجمه به زبان آیات و روایات، کشف اطلاعات حداکثری از منابع معتبر دین» خواهد بود.

      در مرحله اول- تولید شبکه مسائل- ابزارهای چهارده گانه لایه برداری از مقوله «شهرسازی» برای تولید شبکه مسائل، حدود معرفت شناختی و روش شناختی پژوهش را معلوم و مشخص می سازد. با اتکای به این کرانمند سازی، قدم های چهارگانه این مرحله از پژوهش دست یافتنی خواهد شد.

      قدم اول در این مرحله «موضوع شناسی» است.

      قدم دوم تولید شبکه ای از مسائلی است که در کتب شهرسازی با عنوان موضوعات و مسائل مهم پرداخته شده است؛ استخراج موضوعات مبنایی در کتاب.

      قدم سوم تولید شبکه ای از مسائلی است که در مقالات شهرسازی با عنوان موضوعات و مسائل مهم پرداخته شده است؛ استخراج موضوعات مبنایی در مقالات.

      قدم آخر: پالایش، اولویت بندی و شبکه کردن مسائل در سه سطح: مسائل اصلی، مسائل فرعی درجه یک، مسائل فرعی درجه دو.

      مسائل اصلی استخراج شده، در شش پرسش زیر مطرح شد:

      1- شهر چیست؟ (شهر چه ارکان و مؤلفه‌های دارد؟ هدف سیستم شهرسازی چیست ؟ ملاک تفکیک شهر از روستا کدامست؟)

      2- به نظر شما برای تحقق شهرسازی از کجا باید شروع کرد؟

      3- اصلی ترین اقدام برای تحقق شهرسازی کدام است؟ (مرکز ثقل در شهرسازی)

      4- بهترین مدل (الگو) توسعه شهری در شهرسازی چگونه است؟ (برنامه حرکت)

      5- اصلی ترین مانع (بحران ها و آسیب‌ها) در تحقق شهرسازی کدام است؟

      6- خروجی سیستم شهرسازی دارای چه شاخصه‌هائی باید باشد؟ (وضعیت موجود و مطلوب در شهرسازی چیست ؟)

      همچنین بیست وهفت پرسش پیرامون مسائل فرعی درجه یک و بیش از دویست پرسش پیرامون مسائل فرعی درجه دو استخراج و مطرح شد.

      مرحله دوم عملیات تحقیق، کشف اطلاعاتی است که به شبکه مسائل، دریافت کلید واژه های حداکثری و ترجمه به زبان آیات و روایات، کشف اطلاعات حداکثری از منابع معتبر دین، درخصوص شهرسازی منتج شود. برهمین مبنا، چند گروه مطالعاتی و به تفکیک اجزائ قرآن مجید، با روش گراندد تئوری در حال پژوهش هستند تا درنهایت این دو مرحله، به یکدیگر متصل شوند.

      با توجه به حضور کارشناسان و مدیران بخش های مختلف شهرداری و اساتید حوزه و دانشگاه، مباحث کاربردی و مبتلابه شهری و مسائل پیرامون تولید دانش بومی، در انتهای نشست به بحث و گفت وگو گذاشته شد.

      تعداد بازدید: 93
      ارزیابی
      ارزیابی این مورد:
      1 0
      آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر

  • آمار بازدید
    مجموع بازدیدها : 326,396
    تعداد بازدید امروز : 404
    تعداد بازدید دیروز : 1,620
    آخرین به روزرسانی : 1397/06/17 18:18
  • پیوند های مرتبط
    سامانه ارزیابی فرهنگی و اجتماعی - سافا
    معاونت برنامه ریزی و توسعه
    سازمان جهانی ارزیابی تاثیر
    سازمان ارزیابی تاثیر اجتماعی فرهنگی تهران
  • کلیه حقوق این سایت متعلق به شهرداری مشهد می باشد.
    تامین و به روزرسانی محتوا: دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی پروژه ها و سیاست های شهری 
    طراحی و پشتیبانی فنی: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد